Glas certificering SKG(*) certificeert letselbeperkende en inbraakwerende beglazing voor uw veiligheid. De zekerheid van sterrenglas: INBRAAKWEREND en tevens LETSELBEPERKEND. LET DAAROM VOORTAAN VOOR UW VEILIGHEID (en dat van uw kinderen) OP HET STERRENMERK Glas is al lang niet maar zomaar meer glas. Toen de nieuwe wereld werd ontdekt, was glas, zeker het vensterglas, een schaars goed. Vele pioniers moesten het, soms generaties lang, zonder het voor ons als vanzelfsprekend beschikbare "vensterglas" stellen. Daglicht en contact met buiten via glas was een luxe en in die tijd zeker niet vanzelfsprekend. Glas maakt onze woningen leefbaar en geeft ruimte in de beleving en het functioneren van onze woon- en werkomgeving. Glas is een geweldig materiaal en er worden prachtige produkten mee gemaakt. Probleem met glas is, dat je er door heen kijkt, waardoor het in eerste instantie aan de aandacht van de gebruiker ontsnapt. Hij merkt pas dat het er is, als het te laat is .... Het is wellicht ook daarom, dat wij in de bouwsector voor glas eigenlijk niets willen betalen: het is immers "niets"! Niets is minder waar. De Nederlandse traditie in het gebruik van glas In de Nederlandse traditie van het bouwen wordt van oudsher glas in grote hoeveelheden toegepast: vensteropeningen in de Nederlandse woning zijn groter dan waar ook ter wereld. Wij houden van licht en lucht. Ook architecten spelen graag met glas als afwisseling tussen dicht en open. Het maakt de architectuur die wij kennen levendig en toegankelijk. Het maakt ook, dat we in de grote en kleine openbare ruimten architectuur als aantrekkelijk (of als afstotend) ervaren. Reden genoeg voor de glasindustrie om steeds opnieuw uitdagingen aan te gaan en oplossingen aan te dragen voor verbetering en nog meer mogelijkheden voor toepassing. Eigenschappen van glas Glas kennen we voor vele toepassingen. In elke bedrijfstak kent glas haar eigen toepassingen en in elke toepassing kent glas of beglazing verschillende uitvoeringen. De belangrijkste eigenschappen van glas zijn: de grondstoffen zijn goedkoop en in grote hoeveelheden beschikbaar (zand, sodium en nitraat) het is een milieuvriendelijk materiaal en kan zonder bezwaar langs natuurlijke weg worden afgebroken en het kan ook worden gerecycled (en dat gebeurt dan ook in steeds grotere mate); het is doorzichtig en in hoge mate dampdicht; het is relatief zwaar (in soortelijk gewicht vergelijkbaar met beton), het is sterk en star (vormvast) maar wel breekbaar; de weerstand tegen krassen is hoog, maar als een ruit gekrast is, kan dat wel erg hinderlijk zijn; het is behoorlijk bestand tegen veroudering en/of degradatie van eigenschappen, onder invloed van weer en wind en van andere invloeden zoals van zuren, organische en/of anorganische materialen; het heeft een lage warmteweerstand c.q. een hoge waarde voor warmtegeleiding; het is met moderne technieken te bewerken tot zogenoemde "veredelde produkten"; glas is het enige bouwprodukt, dat ook in constructieve toepassingen transparant is. Glasveredeling Bij veredeling van glas moet u bijvoorbeeld denken aan: isolerend dubbelglas / dit is voor het verbeteren van de thermische eigenschappen en het comfort hoog rendementsglas / het zogenoemde HR-glas, dat door toepassing van een warmtereflecterende coating en eventueel in combinatie met geschikte gassen in de luchtspouw, de isolerende eigenschappen van dubbel glas verder verbetert (HR, HR+, HR++) zonwerend glas / dit is in de massa gekleurd glas, of door het aanbrengen van een zon-reflekterende coating, het verminderen van de direkte zoninstraling (ZTA-waarde) letselbeperkende veiligheidsbeglazing / dit is beglazing, die bij bepaalde (stoot-) belasting niet breekt, tenzij door bijvoorbeeld harden van het glas bij breken daarvan verhinderd is, dat scherven - vanwege de kenmerken daarvan - nog letsel kunnen veroorzaken (dit kan, door er voor te zorgen dat de ruit bij breuk in kleine en onschadelijke korrels uiteen valt) inbraakwerende veiligheidsbeglazing / dit is beglazing, waarin voor de verbetering van eigenschappen folies zijn toegepast, waardoor een verhoogde weerstand tegen breuk of bezwijken van glas ontstaat (Opm.: alle uitvoeringen van inbraakwerende beglazing zijn tevens altijd letselbeperkend!) kogelwerende veiligheidsbeglazing / voor heel specifieke toepassingen zoals in bankgebouwen en kluizen combinaties van de hiervoor genoemde veredelingen / meestal gecombineerd in isolerend dubbelglas. Glas veilig ? In dit artikel brengen wij u de nieuwste ontwikkelingen voor toepassing als beglazing in woningen en gebouwen in verband met veiligheid en inbraakwerendheid onder de aandacht en presenteren u een hernieuwde kennismaking met de betekenis van het SKG-sterrenmerk. Want een ding staat vast: glas heeft niet het eeuwige leven en het is niet de vraag of glas breekt, maar het is slechts de vraag wanneer het breekt. En daarmee hebben we één van de belangrijkste problemen van glas te pakken. Per jaar zijn er ca. 120.000 geregistreerde ongevallen met brekend glas. Dat komt, omdat glas op momenten breekt, dat we dat niet voorzien en dus niet willen. Graag willen we dat glas alleen breekt als we dat wel willen. Vaak zijn spelende kinderen van brekend glas de dupe. De letsels die onfortuinlijke slachtoffers oplopen variëren van geval tot geval en blijven gelukkig vrijwel altijd beperkt tot snij- en schaafwonden. Reden misschien ook waarom deze eigenschap van glas tot op de dag van vandaag vaak als onvermijdelijk op de koop toe worden genomen. Een kruis voor letselbeperkende veiligheidsbeglazing De Stichting Veiligheidsbeglazing(SVB) heeft het probleem van brekend en letsel veroorzakend glas zich aangetrokken en heeft zich onder andere ten doel gesteld om voor dit probleem oplossingen aan te dragen. Voor de veilige toepassing van glas in de bouw wil de Stichting SVB de oplossingen promoten, die er voor het vermijden van onnodig letsel of ongeluk zijn en beter beschikbaar maken. Behalve promotie onder de eigen leden en het informeren van de honderden glasverwerkers die in Nederland gevestigd zijn, is de SVB ook een promotiecampagne gestart om de voor bestrijding van het letselgevaar beschikbare produkten breed in de markt bekendheid te geven. Omdat tot veiligheidsglas veredeld glas niet van gewoon glas te onderscheiden is, kan het niet anders dan dat glas van de betere kwaliteit dan het standaard glas (floatglas) voorzien moet zijn van een merkteken. Een algemeen erkend merkteken, waardoor het voor iedereen ook als zodanig herkenbaar is. Daarvoor heeft de Stichting Veiligheidsbeglazing contact gezocht met de SKG. Inmiddels heeft dit contact er al toe geleid, dat bijna alle bij de FIGIN en/of de glasbond aangesloten glasverwerkers zich als geïnteresseerde voor certificatie en gebruik van merktekens bij SKG aangemeld. SKG is een door de Raad voor Accreditatie (RvA) erkend certificerend en keurend instituut voor de gevelindustrie en is gevestigd te De Meern. Het door SKG naast het algemene KOMO-merk, specifiek voor inbraakwerende produkten gehanteerde SKG-keurmerk was al bekend vanwege de sterren op inbraakwerend hang- en sluitwerk. De Stichting SVB heeft besloten, om van dit merkteken gebruik te maken om beglazing voor letselbeperking herkenbaar te maken voor de gebruiker, volgens het onderstaande model. Merkteken voor letselbeperking: 3 typen van beglazing voor letselbescherming Het verbeteren van de glaseigenschappen, met het doel om letsel te beperken, kan op verschillende manieren gebeuren. Dit kan door het glas te harden, maar het kan ook door het toepassen van gelaagd glas. Dit zijn (veelal) 2 glasbladen, die onverbrekelijk met elkaar verbonden zijn door 2 of meer kunststof folies. Gehard glas valt bij breuk in kleine stukjes uiteen. De dichtingsfunktie van het geharde glas is bij breuk daardoor onmiddellijk weg. Bij gelaagde ruiten wordt het glas bij breuk bij elkaar gehouden door de folies. In dat geval blijft de dichtingsfunktie intact. Bij het maken van de afweging en het bepalen van de keuze van het type glas kan dit verschil in gedrag een rol spelen. Een derde mogelijkheid wordt geboden door toepassing van beglazing op basis van polycarbonaat. Politiekeurmerk Veilig Wonen: inbraakwerende beglazing een veilig alternatief tegen inbraak Ontwikkelingen in de bouw en de bouwregelgeving rondom het veiligheidsaspekt o.a. in het Bouwbesluit, maar ook de invloed van het landelijk geïntroduceerde Politiekeurmerk Veilig Wonenâ hebben bij het ontstaan en het invoeren van de certificering voor de verdere ontwikkeling van de veiligheidsbeglazing een belangrijke rol gespeeld. In het kader van het Politiekeurmerk wordt speciale aandacht gevraagd voor de beglazing van ramen en deuren. Voor de standaard inbraakwerendheid mag volstaan worden met isolerend dubbelglas. Voor enkel glas geldt altijd, dat dit ten minste 1-sterren kwaliteit moet zijn Als, bijvoorbeeld om redenen van bedienbaarheid of gebruikersgemak een alternatief voor de afsluitbaarheid van ramen en deuren moet worden gezocht, moet ten minste 2-sterren kwaliteit inbraakwerende beglazing worden toegepast. Letselbeperking bleef derhalve niet het enige aspekt waarnaar de aandacht uitging. Naast letselbeperking werd onder invloed van het Politiekeurmerk Veilig Wonenâ ook de verbetering van de inbraakwering van beglazing actueel en ontstond als vanzelf de behoefte om ook voor deze nieuwe certificatie-aktiviteit afspraken te maken. Zo ontstond op initiatief van de Stichting Veiligheidsbeglazing naast de BRL 3102 voor letselbeperking vrijwel gelijktijdig ook de BRL 3103 voor de certificering van inbraakwerende beglazing. 3 niveaus van inbraakwerendheid voor inbraakwerende beglazing, te herkennen aan de sterren In de BRL 3103 is aansluiting gezocht bij de eis van Politie in het Politiekeurmerk Veilig Wonen, waarin voor de inbraakwerendheid van ramen en deuren wordt verwezen naar klasse 2 van NEN 5096. Bij de beoordeling van ramen en deuren op inbraakwerendheid geldt, dat de weerstand tegen inbraak net zo sterk is als de weerstand van de zwakste schakel. Anders gezegd: de inbreker neemt de weg van de minste weerstand. Het is om die reden, dat er gezocht is naar een eis voor beglazing, die in redelijkheid in evenwicht is met de eis die aan het element als geheel wordt gesteld. Voor de standaard inbraakwerendheid in het Politiekeurmerk geldt klasse 2 als minimum eis. Hierbij past de 1-sterren kwaliteit voor de beglazing. Prettige bijkomstigheid is, dat alle inbraakwerende beglazingen tevens voldoen aan de eis voor letselbescherming. Voor de categorie "zwaar inbraakwerend" gelden de eisen van klasse 3 in NEN 5096. Hieraan wordt voldaan door in ramen en deuren die in klasse 3 mogen worden ingedeeld, 2-sterren kwaliteit beglazing toe te passen. Voor extra zware inbraakwering in de klasse 4 van de norm moet 3-sterren kwaliteit worden toegepast. Merktekens voor de herkenning van inbraakwerende beglazing: Per 01-01-1999 een eis voor inbraakwerendheid in het Bouwbesluit ? Naar verwachting zal per 01-01-1999 een nieuwe eis in het Bouwbesluit worden opgenomen, waarin een eis aan de inbraakwerendheid zal zijn gesteld aan ramen en deuren, alsmede gevelopeningen tot een oppervlak van 1,2 m2, als die voor de inbreker als bereikbaar moet worden aangemerkt. Dit houdt o.a. in, dat bereikbare ramen en deuren vanaf 1 januari a.s. moeten voldoen aan de eisen volgens klassering in klasse 2 van de onlangs voor publicatie gereed gekomen NEN 5096. In NEN 5087 zijn bepalingen opgenomen, waaruit van geval tot geval eenvoudig kan worden nagegaan of ramen en deuren voor inbrekers bereikbaar zijn, of niet. In het laatste geval zal aan de inbraakwerendheid van ramen en deuren geen eis worden gesteld. Wie doen mee ? De merktekens voor letselveilige en inbraakwerende beglazing, worden inmiddels door bijna alle bij de Stichting SVB aangesloten verwerkers in den lande op basis van een voorlopige machtiging onuitwisbaar op veiligheidsbeglazing aangebracht, of zijn druk doende dat op korte termijn te gaan doen. In totaal hebben nu al ca. 70 bedrijven met in totaal ca. 135 vestigingen serieuze belangstelling getoond voor dit initiatief van de SVB en hebben deze bedrijven zich voor certificatie bij SKG aangemeld. SKG hanteert voor het verlenen van een machtiging de eisen volgens de nationale beoordelingsrichtlijnen BRL 3102:1997 voor letselbeperking en volgens BRL 3103:1997 voor inbraakwerendheid. In deze BRL, die op bestelling bij SKG verkrijgbaar is, zijn de eisen voor keuring en certificatie vastgelegd. Het is de bedoeling, dat de voorlopige regeling op basis waarvan machtiging aan bedrijven is verleend, met ingang van 1999 zal worden omgezet naar een volwaardige en erkende certificatie-regeling. Dit houdt in, dat SKG op basis van een overeenkomst onaangekondigd bij de bedrijven zal inspekteren en nagaan of de gecertificeerde produkten aan de specificaties voldoen, maar ook, of het produktie-proces beheerst wordt en dat merktekens op een juiste wijze worden aangebracht. Meedoen is niet vrijblijvend. Bedrijven die zich voor certificatie hebben aangemeld, hebben dat gedaan in het besef, dat de regeling alleen kan slagen als zij zich ook houden aan de voor certificatie afgesproken spelregels. Een van de belangrijkste spelregels is, dat alle glas dat aan specificaties voor certificatie voldoet, met het juiste merkteken moet worden voorzien. Er mag immers onder de certificatie-afspraken geen verwarring kunnen bestaan over de waarde van het geleverde. Glas was immers bedoeld om er doorheen te kijken en daaraan willen we graag niets veranderen. Toepassing van inbraakwerende beglazing stelt eisen aan de raamconstructie De te realiseren prestatie, met name in het geval van inbraakwerende beglazing, is in zeer belangrijke mate afhankelijk van de sponning en de aard van de constructie van ramen en deuren waarin inbraakwerende beglazing wordt toegepast. Niet zomaar alle raam- en deursponningen zijn geschikt om daarin inbraakwerende beglazing in op te nemen. Het is van belang, dat de toepassing van inbraakwerende beglazing geschiedt in overeenstemming met verwerkingsvoorschriften in het desbetreffende door SKG voor inbraakwerende beglazingen afgegeven KOMO Attesten, zoals dat voor alle typen van inbraakwerende beglazing aan certificaathouders ter beschikking is gesteld, c.q. in overeenstemming met de specificaties in door SKH (Stichting Keuringsbureau Hout, gevestigd te Huizen) voor inbraakwerende houten ramen en deuren opgestelde KOMO kwaliteitsverklaringen. Bijvoorbeeld in het geval dat sprake is van buitenbeglazing, moeten de glaslatten altijd worden geschroefd en moeten glaslatten aan bepaalde minimum-eisen qua afmetingen en materiaaleigenschappen voldoen. Als aan die voorwaarden niet wordt voldaan, kan een situatie ontstaan, waarin het toepassen van inbraakwerende beglazing op de inbraakwerendheid van het raam een averechts effect heeft. Het is dus van belang, dat de uitvoering en het zetten van inbraakwerende beglazing gebeurt door de vakman. Voor de levering van compleet nieuwe ramen en deuren geldt, dat die bij voorkeur (en vanaf 1 januari 1999 zal dat verplicht zijn in het Bouwbesluit), onder KOMO Attest (-met-Produktcertificaat) voorzien zullen zijn van het nieuwe keurmerk voor de klasse 2 van de nieuwe norm NEN 5096. Voor de timmerindustrie wordt dit verzorgd door de SKH en voor de metalen en kunststof ramen industrie wordt dit verzorgd door de SKG. Merkteken voor inbraakwerende ramen en deuren: Let op het sterrenmerk Glas of beglazing, voorzien van het sterrenmerk, geeft direkt duidelijkheid over de geleverde kwaliteit en de daarmee te realiseren prestatie in de toepassing ervan. Daarover kan dan geen misverstand meer bestaan. Het permanent en onuitwisbaar aanbrengen van merktekens gebeurt bij voorkeur door gritstralen op de daarvoor afgesproken plaats op het glas. Wel zichtbaar, niet storend. Bij toepassing van letselbeperkend of inbraakwerende ruiten in isolerende beglazing, zult u het sterrenmerk soms ook kunnen aantreffen op de afstandhouder, zichtbaar in de sponning, waarbij door middel van pijltjes is aangegeven welk glasblad van welke kwaliteit is. Dit kan van belang zijn, als bijvoorbeeld het binnenspouwblad inbraakwerend en het buitenspouwblad letselbeperkend of zonwerend moet zijn. Voor de controle op juiste plaatsing achteraf kan dit erg gemakkelijk zijn. Binnen de kring van de glasverwerkers en de glasbond worden hierover nog afspraken gemaakt, zodat iedereen merktekens op gelijke wijze zal aanbrengen. Het sterrenmerk is een door internationaal merkenrecht beschermd merk, dat alleen op beglazing mag worden aangebracht door gemachtigde certificaathouders, die met de SKG een overeenkomst hebben gesloten, waarin zij zich verplichten tot het naleven van de eis. Het aanbrengen van het merkteken gebeurt in combinatie met een uniek aan de desbetreffende certificaathouder toegekend nummer, zodat ook achteraf altijd is na te gaan door wie het glas geleverd is. SKG controleert dat, zodat u de zekerheid hebt dat u goed zit. Ook in het Politiekeurmerk is het sterrenmerk geaccepteerd als bewijs dat de beglazingen aan de daaraan te stellen eisen voldoet. Als de politie op het sterrenmerk let, doet u dat toch ook! -------------------------------------------------------------------------------- [i] SKG is een onafhankelijke certificatie-instelling en als zodanig erkend door de Raad voor Accreditatie (RvA). SKG is door licentie-overeenkomst met de SBK gerechtigd tot het afgeven van KOMO kwaliteitsverklaringen voor de bouw in het werkterrein waarvoor SKG door de RvA is erkend. <<< terug naar vorige pagina SKG - Stichting Kwaliteit Gevelbouw, Nieuwe Kanaal 9f, 6709 PA Wageningen Postbus 362, 6700 AJ Wageningen, e-mail; info@skg.nl, Tel: 0317 - 421720, Fax: 0317 - 421677