In dit artikel wordt de
structuur van certificeren in Nederland samengevat. In het volgende artikel
zullen de verantwoordelijkheden van de betrokken partijen worden
uiteengezet.
- Structuur van certificeren
- Triparte-overeenkomst
- Harmonisatie Commissie Bouw (HCB)
- Bij SBK betrokken organisaties
Attesteren en certificeren in de bouw vanaf 1988
Attesteren in de bouw is kort gezegd het eenmalig objectief beoordelen
van de geschiktheid van stoffen, producten, bouwdelen en systemen voor een
specifieke toepassing in bouwwerken. Bij Certificeren wordt daarnaast ook
gekeken of de beoordeelde kwaliteit gedurende langere tijd voortgebracht kan
worden door de producent en wordt dit periodiek geïnspecteerd. Deze
beoordeling vindt plaats door onafhankelijk, private organisaties; de
certificatie- en attesterings-instellingen. Deze zijn door de Raad voor
Accreditatie erkend voor aangewezen werkgebieden in de bouw.
De oorsprong van deze wijze van beoordelen ligt bij gemeenten die
behoeften hadden aan inkoop van kwaliteitsproducten. Gemeenten, VNG en
bouwbedrijfsleven hebben toen een beleids- en uitvoeringsorganisatie, de
Stichting KOMO, opgericht. De bouwdepartementen en EZ hebben zich daarbij
aangesloten.
In 1988 hebben bouwbedrijfsleven en overheid er voor gekozen af te
stappen van het model van één centrale organisatie. Gezamenlijk is gekozen
voor een open systeem, waarin meerdere zelfstandige erkende instellingen in
concurrentie kunnen certificeren en attesteren in de bouw. Op dit moment
zijn er 21 zelfstandige certificatie- en attesteringsinstellingen werkzaam
in de bouw. Hun scope, werkgebied en juridische statusverschillen sterk.
Daaronder is één buitenlandse certificatie-instelling.
Bedrijfsleven en overheid hebben de coördinatie en harmonisatie van de
attestering en certificering in de bouw en het beheer van het collectieve
kwaliteitskeurmerk "KOMO" bij de in 1988 opgerichte private Stichting
Bouwkwaliteit gelegd. Enkele beleidsaspecten zijn toen neergelegd in de
Overeenkomst van 1989 die VROM en Economische Zaken sloten met Stichting
Bouwkwaliteit en de Raad voor Accreditatie. Hierin zijn taken en
verantwoordelijk-heden overeengekomen.
Overeenkomst VROM / EZ, Raad voor Accreditatie, Stichting Bouwkwaliteit
Voor een goed begrip volgt een samenvatting van deze Overeenkomst, die
ook wel de Tripartite-overeenkomst wordt genoemd.
- De Raad voor Accreditatie erkent en houdt toezicht op de
certificatie-instellingen;
- Stichting Bouwkwaliteit adviseert de Raad over de harmonisatie-eisen
voor kwaliteitsverklaringen in de bouw;
- De Raad voor Accreditatie neemt de SBK-harmonisatie-eisen voor
kwaliteitsverklaringen in de bouwsector op in de criteria waaraan de Raad
voor Accreditatie certificatie-instellingen toetst;
- De Raad voor Accreditatie stelt de Minister van VROM in de gelegenheid
om controle te houden op de werkwijze van de Raad inzake het erkennen van
certificatie-instellingen in de bouw;
- Als een kwaliteitsverklaring, afgegeven door een door de Raad voor
Accreditatie erkende certificatie- of attesteringsinstelling, voldoet aan
die harmonisatie-eisen in de bouwsector mag die kwaliteitsverklaring
worden voorzien van een merkteken (KOMO);
- Stichting Bouwkwaliteit houdt overzichten bij van die
kwaliteitsverklaringen en zendt halfjaarlijks een afschrift daarvan aan de
Minister van VROM (de facto de Staatssecretaris);
- Als een kwaliteitsverklaring met genoemd merkteken voldoet aan de
wetgeving en krachtens deze uitgegeven voorschriften dan wijst de Minister
van VROM die kwaliteitsverklaring aan als een kwaliteitsverklaring in de
zin van de Woningwet en zal de Minister niet verwijzen naar een ander
merkteken tenzij het een type merkteken is waarvoor noch de Raad noch de
Stichting Bouwkwaliteit bevoegd is uitspraken te doen (bedoeld is een
nationaal overheidsmerk van Nederland of een ander land en de CE-markering).
Harmonisatie Commissie Bouw.
In de bijlagen bij deze Overeenkomst heeft de Harmonisatie Commissie Bouw
van de Stichting Bouwkwaliteit de taak gekregen genoemde harmonisatie-eisen
op te stellen en de Raad voor Accreditatie te adviseren. De Harmonisatie
Commissie Bouw aanvaardt -na toetsing op het voorgeschreven
totstandkomingsproces en het maatschappelijk draagvlak- de nationale
Beoordelingsrichtlijnen, die door het betrokken College van Deskundigen zijn
vastgesteld. Bij individuele harmonisatieproblemen stelt de Harmonisatie
Commissie Bouw een commissie van vergelijk in. De Harmonisatie Commissie
Bouw stelt de spelregels op voor certificeren en attesteren in de bouwsector
en treedt als zodanig op als coördinatie commissie van de Raad voor
Accreditatie in de bouw. Daarnaast toetst SBK in het kader van de jaarlijkse
bijdrage van VROM nationale beoordelingsrichtlijnen en de eerste daarop
afgegeven kwaliteitsverklaringen op aansluiting bij de relevante eisen van
het Bouwbesluit. Sinds kort kent SBK de Toetsingscommissie
Bouwstoffenbesluit die hetzelfde doet voor de milieuhygiënische eisen van
het Bouwstoffenbesluit. Dit doet SBK ook ten aanzien van het
Asbestverwijderingsbesluit in samenspraak met het betreffende Centraal
College van Deskundigen. SBK publiceert tweemaal per jaar de aansluiting van
kwaliteitsverklaringen aan de bouwregelgeving inclusief eenoverzicht van de
erkende kwaliteits'verklaringen, die aan alle gemeentebesturen ter
beschikking wordt gesteld. De omvang hiervan neemt de afgelopen jaren met
10% op jaarbasis toe. Vanaf 1 juli 1999 zullen de voor het
Bouwstoffenbesluit door de Ministers van VROM en Verkeer en Waterstaat
erkende kwaliteitsverklaringen op de Internetsite van SBK te vinden zijn.
Door het bedrijfsleven en met name door producenten is in de afgelopen 10
jaren circa 250 miljoen gulden geïnvesteerd in productcertificering en
attestering in de bouw. De jaarlijkse onderhoudkosten bedragen circa 25
miljoen gulden en nemen, o.a. door de vele wijzigingen in het Bouwbesluit en
gerelateerde normen, toe.
Stichting Bouwkwaliteit beheert het collectieve private kwaliteitsmerk
KOMO. Via een licentie-overeenkomst met de geaccrediteerde certificatie- en
attesteringsinstellingen mogen deze instellingen het merkteken KOMO
verbinden aan een kwaliteitsverklaring afgegeven op een door de Harmonisatie
Commissie Bouw aanvaarde nationale beoordelingsrichtlijn.
Lijst met namen van de bij SBK betrokken organisaties
Direct betrokken bouworganisaties:
NVTB (Nederlands Verbond Toelevering Bouw)
AVBB (Algemeen Verbond Bouwbedrijf)
BNA (Bond van Nederlandse Architecten)
ONRI (Orde van Nederlandse raadgevende Ingenieurs)
VNI (Vereniging Nederlandse Installateurs)
UNETO (Unie van Nederlandse Electrotechnische Ondernemingen)
AEDES (Koepel van Woningcorporaties)
Direct betrokken overheden:
EZ (Ministerie van Economische Zaken)
VROM (Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer)
V&W (Ministerie van Verkeer en Waterstaat)
SoZaW (Ministerie van Sociale Zaken en Wetenschappen)
IPO (Interprovinciaal Overleg)
VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten)
VSN (Vereniging Stadswerk Nederland)
Partners in de Tripartite -overeenkomst:
Stichting Bouwkwaliteit (SBK)
Ministerie van VROM (DGVH en DGM)
Ministerie van Economische Zaken
Raad voor Accreditatie (RvA)
Certificatie- en attesteringsinstellingen
Onderstaande instellingen zijn erkend door de Raad voor Accreditatie en
hebben met de Stichting Bouwkwaliteit (SBK) een KOMO licentie-overeenkomst
afgesloten. Klik voor meer informatie over de instellingen op de knop
'links' in het menu.
B.V. Kwaliteitsverklaringen Bouw (BKB)
Certificatie-instelling Stichting BMC
Bureau Veritas Quality International (BVQI)
Det Norske Veritas lndustry B.V. (DNV)
Eerland Certification b.v.
GASTEC n.v.
IKOB, Stichting Instituut voor Keuring en Onderzoek van Bouwmaterialen
INTRON B.V., Certificatie-instituut
KEMA Registered Quality Nederland b.v.
Kiwa N.V., Certificatie en Keuringen
KPMG Certification
Lloyd's Register Quality Assurance Ltd. (LRQA)
MKB-Certifictie b.v. (voorheen KAM International b.v.)
Oculus b.v.
SGS European Quality Certification Institutie E.E.S.V.
Stichting Kwaliteit Gevelbouw (SKG)
Stichting Keuringsbureau Hout (SKH)
Stichting Keurmerkinstituut Konsumentenprodukten (SKK)
SKW Certificatie b.v.
TÜV Nederland QA B.V.